Kierunki działania WITD w 2026 r.

Dnia 6 września 2025 r. przypadała 24 rocznica powstania Inspekcji Transportu Drogowego (dalej „ITD”), powołanej mocą ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (Dz.U. z 2025 r. poz. 1490, 1676 i 1843) zwanej dalej „u.t.d.”. Przepisy tej ustawy od wielu lat kształtują warunki funkcjonowania ITD i wpływają na zmianę warunków wykonywania przewozów drogowych w Polsce. Złożona sytuacja w sektorze transportu drogowego, z którą zetknęły się niektóre polskie przedsiębiorstwa transportowe w związku z wybuchem wojny w Ukrainie oraz nałożeniem obustronnych sankcji gospodarczych przez państwa Unii Europejskiej oraz Federacji Rosyjskiej, a także kryzysem rynku przewozów realizowanych przez naszych przewoźników w kierunkach wschodnich, pokazuje jak ważną rolę pełni Inspekcja Transportu Drogowego w kontroli przewozów drogowych i w eliminowaniu nieuczciwej konkurencji.

I. Cele

Wyznaczając kierunki działania Inspekcji Transportu Drogowego na rok 2026, Główny Inspektor Transportu Drogowego miał na celu:

1. Ochronę polskiego rynku transportowego poprzez:

kontrolę uprawnień do wykonywania przewozów drogowych,
kontrolę dokumentów wymaganych na podstawie u.t.d., ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 285 i 1843), umów dwustronnych w zakresie międzynarodowego transportu drogowego oraz prawa Unii Europejskiej,
podejmowanie działań ukierunkowanych na kontrolę zezwoleń wymaganych w umowach międzynarodowych, w tym także kontrolę postanowień umowy między Unią Europejską a Rządem Ukrainy o przewozach drogowych, zawartej w Lyonie dnia 29 czerwca 2022 r.,
kontrolę z uwzględnieniem warunków wynikających z rozporządzenia 2024/1865 w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy oraz rozporządzenia Rady (UE) 2024/1745 z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie,
kontrolę dokumentów w zakresie dopuszczalności wykonywania przewozów drogowych przez przedsiębiorcę zagranicznego lub pojazdem zarejestrowanym za granicą, bez zezwolenia na przewóz kabotażowy,
kontrolę przewoźników z uwzględnieniem zrównoważonego udziału kontroli przewoźników krajowych i zagranicznych,
prowadzenie kontroli zezwoleń zagranicznych poprzez sprawdzanie obowiązku rejestracji w systemie SENT/RMPD, poprawności przekazanych do rejestru danych, a także posiadania numeru referencyjnego zgłoszenia przez przewoźników zagranicznych wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy celem zwiększenia efektywności kontroli podmiotów uczestniczących w przewozach drogowych,
prowadzenie tematycznych akcji w zakresie kontroli przewoźników zagranicznych, mających na celu zapobieganie nadużyciom i nielegalnemu wykonywaniu transportu przez podmioty nieprzestrzegające zasad uczciwej konkurencji, pod kątem prawidłowości wykonywania kabotażu w związku z zatwierdzeniem strategii kontroli kabotażu na lata 2025 – 2026.

2. Poprawę rozwoju i regulację sektora transportowego poprzez:

badanie przesłanek, prowadzenie postępowań i nakładanie sankcji w stosunku do innych podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, wymienionych w art. 92a ust. 11 u.t.d, jeżeli wiedzieli oni lub w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia,
kontrolę przestrzegania warunków wykonywania transportu drogowego oraz przewozu na potrzeby własne, określonych w licencjach, zezwoleniach i zaświadczeniach, w tym kontrolę wymaganych uprawnień dostępu do rynku przewoźników wykonujących międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami o dmc powyżej 2,5 t i nieprzekraczającej 3,5 t,
kontrolę przedsiębiorców w zakresie przestrzegania przez nich regulacji dotyczących dostępu do rynku, w szczególności w zakresie realizacji wymogu posiadania stałej i rzeczywistej siedziby oraz odpowiedniej bazy eksploatacyjnej, wymaganych kompetencji zawodowych oraz odpowiedniej zdolności finansowej,
zwalczanie i przeciwdziałanie przypadkom nieuczciwej konkurencji, w szczególności poprzez przeprowadzanie kontroli pojazdów o dmc nieprzekraczającej 3,5 t, realizujących przewozy rzeczy z przekroczeniem dopuszczalnej ładowności,
prowadzenie kontroli ukierunkowanych na eliminowanie nieuczciwej konkurencji w przewozach osób, pośrednictwie przy przewozie osób oraz przewozach wykonywanych taksówkami,
prowadzenie kontroli w organach samorządu terytorialnego, w ramach nadzoru nad prawidłowością wydawania licencji i zezwoleń w krajowym transporcie drogowym,
kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218),
kontrolę pośredników przy przewozie rzeczy (spedytorów), nadawców, odbiorców, podwykonawców w zakresie zlecenia przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego, w szczególności uprawnień wymaganych odpowiednio do rodzaju wykonywanego przewozu.

3. Poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez:

kontrolę kierujących pojazdami pod kątem ewentualnych manipulacji w tachografach, skutkującą możliwością zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135a ust. 1 pkt 2a) p.r.d,
kontrolę kierujących pojazdami, w tym w szczególnych przypadkach samochodami osobowymi, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że kierują pojazdem w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
kontrolę kierujących (również kierujących samochodami osobowymi), którzy rażąco naruszyli przepisy o ruchu drogowym lub spowodowali zagrożenie bezpieczeństwa,
kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowcy – w transporcie pozawspólnotowym na podstawie umowy AETR, w transporcie wewnątrzwspólnotowym – zgodnie z przepisami rozporządzeń WE,
kontrolę przewozu drogowego towarów niebezpiecznych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych oraz umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie z dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 642 i 1575),
przeprowadzanie oceny ryzyka na poziomie wojewódzkim w zakresie oceny działalności uczestników przewozu towarów niebezpiecznych,
przeprowadzanie oceny zgodności bezpieczeństwa działalności uczestników przewozu drogowego towarów niebezpiecznych na podstawie weryfikacji m.in. rocznych sprawozdań uczestników przewozu drogowego towarów niebezpiecznych oraz informacji o poważnych wypadkach lub awarii w przewozie towarów niebezpiecznych,
kontrolę dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów, zgodnie z przepisami u.t.d.,
egzekwowanie od kierowców i przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy obowiązku przestrzegania przepisów p.r.d.,
współpracę z Policją w zakresie udzielania pomocy organom prowadzącym postępowania w sprawach wypadków drogowych i katastrof celem ustalenia ich przyczyn,
kontrolę przestrzegania przepisów o dopuszczalnych parametrach pojazdu,
kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w celu weryfikacji zgodności z rozporządzeniem 561/2006 (WE), dyrektywą 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywą Rady 92/6/EWG – w transporcie pozawspólnotowym na podstawie Umowy AETR, w transporcie wewnątrzwspólnotowym – zgodnie z przepisami rozporządzenia 2014/165 UE,
kontrolę podmiotów wykonujących pilotaż pojazdów nienormatywnych podczas wykonywanych przewozów drogowych,
realizowanie działań wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz. Urz. UE L 127 z 29.4.2014, z późn. zm.), wdrożonej ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. poz. 1466), a także rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/2205 z dnia 29 listopada 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad dotyczących procedur zgłaszania pojazdów użytkowych wykazujących poważne lub niebezpieczne usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej (Dz. Urz. UE L 314 z 30.11.2017, str. 3), wdrożonego ustawą z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 674 ).

4. Poprawę jakości świadczonych usług w transporcie drogowym poprzez:

kontrolę spełniania przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy wymogów określonych przepisami u.t.d. oraz przepisami rozporządzeń wspólnotowych regulujących dostęp do rynku usług transportowych, w szczególności dotyczących spełniania przez przedsiębiorców warunków potrzebnych do uzyskania uprawnień w zakresie krajowych i międzynarodowych zarobkowych przewozów drogowych osób i rzeczy,
kontrolę przestrzegania przepisów określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu do tych przewozów (ATP) sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1824) oraz w przepisach krajowych dotyczących przewozu żywności,
kontrolę warunków przewozu zwierząt określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r. poz. 1580, z późn. zm.),
kontrolę transportu produktów roślinnych objętych nadzorem fitosanitarnym,
podejmowanie działań w zakresie przewozu osób, wymierzonych w „szarą strefę” i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w przewozach „taxi”.

5. Poprawę stanu infrastruktury drogowej poprzez:

planowanie, organizowanie i realizowanie przez Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego kontroli dotyczących mas pojazdów lub zespołów pojazdów w taki sposób, aby obejmowały one w każdym roku kalendarzowym co najmniej 5% ogólnej liczby kontroli w zakresie przewozu drogowego,
prowadzenie kontroli masy i nacisków osi z wykorzystaniem wag przenośnych do ważenia pojazdów w ruchu, zakupionych wraz z 74 pojazdami w ramach projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego”,
kontrolę szczegółową stanu technicznego pojazdów, wpływającą na stan infrastruktury drogowej z użyciem mobilnych jednostek diagnostycznych zakupionych w ramach realizacji projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego”,
kontrolę stosowania się przez przedsiębiorców i kierowców do określonych przepisami ograniczeń dotyczących wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów, a także kontrolę zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych,
współpracę z zarządami dróg w celu przebudowy istniejących punktów, a także projektowania i budowy nowych bezpiecznych miejsc parkingowych przeznaczonych do postoju pojazdów realizujących przewozy drogowe oraz umożliwiających przeprowadzanie uprawnionym organom kontroli drogowych pojazdów ciężarowych i autobusów.

6. Poprawę warunków pracy kierowców poprzez:

kontrolę stanu technicznego pojazdów,
kontrolę spełniania przez kierowców wymagań określonych przepisami u.t.d.,
kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewozy drogowe rzeczy i osób,
kontrolę przepisów w zakresie przestrzegania czasu pracy przez przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujące przewozy drogowe na jego rzecz,
informowanie przewoźników i zatrudnianych przez nich kierowców na temat regulacji transportowych,
kontrolę przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 795),
kontrolę stosowania tachografów w transporcie drogowym z wykorzystaniem zdalnego pobierania danych z tachografów przy wykorzystaniu systemu DSRC.

7. Ochronę środowiska naturalnego poprzez:

kontrolę stanu technicznego pojazdów, z uwzględnieniem kontroli wycieków płynów eksploatacyjnych, a także prowadzeniem kontroli emisji spalin i zadymienia z wykorzystaniem dymomierzy, w szczególności będących na wyposażeniu 74 pojazdów zakupionych w ramach realizacji projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego”, a także mobilnych jednostek diagnostycznych,
planowanie i organizowanie kontroli technicznych pojazdów kategorii M2, M3, N2 i N3 i przyczep kategorii O3 i O4 w taki sposób, aby liczba tych kontroli obejmowała co najmniej 5% łącznej liczby takich pojazdów zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
prowadzenie działań kontrolnych zmierzających do wycofania z ruchu drogowego pojazdów niesprawnych technicznie, nieprawidłowo oznakowanych i wyposażonych oraz nadmiernie zanieczyszczających środowisko,
kontrolę szczegółowych warunków przewozu drogowego towarów niebezpiecznych,
kontrolę przemieszczania odpadów, w tym w szczególności przemieszczania odpadów w ruchu międzynarodowym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.), ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2024 r. poz. 746) oraz innymi przepisami międzynarodowymi,
kontrolę rodzaju paliwa stosowanego w pojazdach mechanicznych.

8. Ugruntowanie pozytywnego wizerunku ITD, jako specjalistycznej jednostki kontrolnej poprzez:

udział w projektach i inicjatywach Unii Europejskiej określonych w u.t.d. oraz działaniach w ramach ECR,
współpracę z organizacjami i stowarzyszeniami zrzeszającymi przewoźników drogowych,
zapewnienie uczestnictwa w skoordynowanych kontrolach drogowych, zgodnie z u.t.d.,
uczestnictwo, w skoordynowanych z właściwymi organami kontrolnymi innych państw, kontrolach w przedsiębiorstwach podmiotów wykonujących przewozy drogowe, zgodnie z przepisami u.t.d.

II. Główne kierunki działania

Działając na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz mając na uwadze skuteczne wykonywanie przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Lublinie swoich ustawowych zadań, ustala się następujące kierunki działania WITD Lublin na rok 2026.

1. Działania w obszarze zapewnienia uczciwej konkurencji w przewozach drogowych. W ramach zapewnienia uczciwej konkurencji w przewozach drogowych przewiduje się następujące działania:

podejmowanie przez inspektorów cyklicznych prób przeprowadzenia kontroli w stosunku do przedsiębiorców niepoddających się lub uniemożliwiających przeprowadzenie kontroli w siedzibach przedsiębiorstw,
zwalczanie i przeciwdziałanie przypadkom nieuczciwej konkurencji, w szczególności poprzez przeprowadzanie kontroli pojazdów o dmc nieprzekraczającej 3,5 t, realizujących przewozy rzeczy z przekroczeniem dopuszczalnej ładowności (718 kontroli),
kontrolę przewoźników wykonujących międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami o dmc powyżej 2,5 t i nieprzekraczającymi 3,5 t pod kątem wymaganych uprawnień w zakresie dostępu do rynku (287 kontroli),
kontrolę pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące pod kątem występowania niedozwolonych urządzeń i manipulacji tachografów,
identyfikowanie i tworzenie warunków do eliminowania nieuprawnionych działań na rynku przewozów transportowych,
zwalczanie nieuczciwej konkurencji w przewozach realizowanych taksówkami, w szczególności poprzez podejmowanie działań wymierzonych w „szarą strefę”,
kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi,
kontrolę przewoźników z uwzględnieniem zrównoważonego udziału kontroli przewoźników krajowych i zagranicznych, w tym kontroli przewozów kabotażowych pod kątem zgodności ich wykonywania z obowiązującymi przepisami prawa,
prowadzenie przez WITD kontroli podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, wymienionych w art. 92a ust. 11 pkt 1 – 8 u.t.d. w zakresie zlecania przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego, w szczególności pod kątem kontroli uprawnień wymaganych odpowiednio do rodzaju wykonywanego przewozu,
prowadzenie kontroli oraz sprawdzanie warunków i zasad dotyczących przewozów kabotażowych, określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych,
współpracę z innymi służbami kontrolnymi,
współpracę z GITD w zakresie wydawania certyfikatów potwierdzających spełnienie odpowiednich wymogów bezpieczeństwa lub warunków dopuszczenia do ruchu oraz formularzy jazd,
zwalczanie nieuczciwej konkurencji ze strony podmiotów niemających uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób lub rzeczy; działania te będą polegać na prowadzeniu kontroli drogowych oraz kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców oraz prowadzeniu postępowań w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenia związane z brakiem takich uprawnień,
podejmowanie działań ukierunkowanych na kontrolę zezwoleń wymaganych w umowach międzynarodowych, w tym także kontrolę przestrzegania postanowień umowy między Unią Europejską a Rządem Ukrainy o przewozach drogowych, zawartej w Lyonie dnia 29 czerwca 2022 r.,
weryfikację przewoźników drogowych z kapitałem zagranicznym, w tym rosyjskim lub białoruskim w związku z obowiązującym rozporządzeniem Rady (UE) 2024/1745 z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE.L z 2024 r. poz. 1745) oraz rozporządzenia Rady (UE) 2024/1865 z dnia 29 czerwca 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE. L z 2024 r. poz. 1865), art. 92f u.t.d.,
prowadzenie tematycznych akcji w zakresie kontroli przewoźników zagranicznych, mających na celu zapobieganie nadużyciom i nielegalnemu wykonywaniu transportu przez podmioty nieprzestrzegające zasad uczciwej konkurencji, pod kątem prawidłowości wykonywania kabotażu w związku z zatwierdzeniem strategii kontroli kabotażu na lata 2025 – 2026.

2. Prowadzenie działań kontrolnych w celu zapewnienia przestrzegania przez przewoźników postanowień umów dwustronnych w zakresie międzynarodowego transportu drogowego.

W celu zapobiegania przypadkom naruszania przepisów określonych w międzynarodowych umowach dotyczących transportu drogowego, przewiduje się podjęcie następujących działań:

wykonywanie kontroli drogowych na międzynarodowych i krajowych szlakach drogowych, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli wymagań dotyczących zezwoleń określonych w umowach międzynarodowych (7466 kontroli podmiotów zagranicznych),
współpracę z innymi organami kontrolnymi w zakresie kontroli wymagań dotyczących zezwoleń określonych w umowach międzynarodowych,
podejmowanie działań kontrolnych na wniosek stowarzyszeń przewoźników i obywateli informujących o przypadkach łamania przepisów transportowych wynikających z umów międzynarodowych,
prowadzenie szkoleń wewnętrznych dla inspektorów transportu drogowego opartych na realnych przypadkach kontroli, w których wykryte zostały naruszenia związane z wykonywaniem przewozów międzynarodowych celem poprawienia skuteczności kontroli,
ograniczanie nieuczciwych praktyk na polskim rynku transportowym poprzez ujawnianie i sankcjonowanie przypadków wielokrotnego wykorzystania zezwoleń na podstawie m.in. systemu informatycznego dedykowanego do wsparcia procesu kontroli zezwoleń – platformy EKZ; rozszerzana integracja i wymiana danych pomiędzy systemu EKZ i systemem SENT/RMPD dostarczyła kolejnych narzędzi teleinformatycznych służących do wzmocnienia kontroli przewoźników z państw trzecich oraz ochrony polskich przewoźników drogowych przed nieuczciwą konkurencją,
wykorzystywanie podczas kontroli drogowych elektronicznego systemu zezwoleń EKMT.

3. Poprawa bezpieczeństwa w przewozach osób oraz zwalczanie nieuczciwej konkurencji, w szczególności na rynku przewozów regularnych, okazjonalnych i przewozów taksówkami.

W ramach poprawy bezpieczeństwa w przewozie drogowym osób oraz w zakresie zwalczania nieuczciwej konkurencji, przewiduje się następujące działania o charakterze ogólnokrajowym:

wykonywanie przez WITD w ramach Ramowego Planu Kontroli (dalej „RPK”) minimum 10% z ogólnej liczby kontroli drogowych, w zakresie transportu drogowego osób (1436 kontroli),
prowadzenie akcji kontrolnych w aglomeracjach miejskich na terenie województw dotyczących przewozów osób w krajowym transporcie drogowym osób pojazdami przystosowanymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z uwzględnieniem przestrzegania przepisów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. w wymiarze minimum 3% ogólnej liczby kontroli (431 kontroli),
kontrole autobusów komunikacji regularnej i przewozów okazjonalnych ze szczególnym ukierunkowaniem na kontrolę stanu technicznego pojazdów oraz kierowców w zakresie stanu trzeźwości i przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów,
prowadzenie nadzoru nad obowiązkami wprowadzonymi ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 1180 oraz z 2020 r. poz. 568 i 1747), w tym w zakresie przestrzegania obowiązku uzyskania licencji upoważniającej do wykonywania transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób przez wszystkich pośredniczących przy przewozie osób,
prowadzenie ogólnokrajowej akcji kontrolnej, przy współpracy wszystkich WITD pod nazwą „Bezpieczny Autokar” polegającej na wzmożonej kontroli autobusów przewożących turystów w miesiącach zimowych (ferie) i letnich (wakacje) oraz akcji informacyjnej skierowanej do kierowców i pasażerów autobusów,
przeprowadzanie akcji pod nazwą „Bezpieczna droga do szkoły” w zakresie kontroli regularnych przewozów dzieci do szkół, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania przepisów o czasie pracy oraz spełnienia wymagań w zakresie kwalifikacji kierowców, a także stanu technicznego pojazdów,
prowadzenie kontroli skierowanych na eliminowanie nieuczciwej konkurencji ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień nadanych art. 69 ust. 1a u.t.d., w zakresie kontroli przewozów regularnych osób oraz przewozów wykonywanych taksówkami,
kontrole w organach administracji samorządowej w zakresie wydawania licencji i zezwoleń w krajowym transporcie drogowym osób, stosownie do zatwierdzonego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego rocznego planu kontroli,
udział w międzynarodowych akcjach kontroli autobusów, w ramach członkostwa w Europejskim Ugrupowaniu Współpracy Terytorialnej (ECR EUWT),
prowadzenie doraźnych kontroli przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie transportu osób na podstawie uzasadnionych wniosków składanych przez obywateli i inne podmioty.

4. Poprawa przestrzegania przez kierowców i przewoźników przepisów dotyczących maksymalnych norm prowadzenia pojazdów, minimalnych przerw i okresów odpoczynku jako element socjalnej i uczciwej konkurencji.

W ramach działalności Inspekcji Transportu Drogowego prowadzonej w zakresie realizacji zadań zdefiniowanych w tym obszarze przewiduje się:

realizację zadań określonych w RPK sformułowanym zgodnie z założeniami „Krajowej Strategii Kontroli przepisów w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców na lata 2025 – 2026”, która została opracowana we współpracy z innymi właściwymi organami uprawnionymi do kontroli,
szczegółową kontrolę przestrzegania przez kierowców przepisów w zakresie norm prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, w ilości co najmniej 71% ogólnej liczby kontroli drogowych pojazdów, w ramach RPK (10193 kontrole i 101933 dni czasu pracy kierowców),
prowadzenie szczegółowych kontroli w siedzibach podmiotów wykonujących przewozy drogowe w zakresie stosowania przez przewoźników i kierowców norm czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i odpoczynków oraz przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących, z uwzględnieniem zadań kontrolnych określonych w „Krajowej Strategii Kontroli przepisów w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców na lata 2025 – 2026,
przeprowadzanie kontroli w stosunku do przedsiębiorców ujętych w wykazie podmiotów o wysokim współczynniku ryzyka występowania naruszeń,
szczegółową kontrolę pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące pod kątem występowania niedozwolonych urządzeń i manipulacji tachografów,
poprawę warunków pracy kierowców poprzez kontrolę przepisów ustawy o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym.

5. Przeciwdziałanie procesowi degradacji dróg.

W ramach działalności ITD w zakresie kontroli masy, wymiarów i nacisków na osie pojazdów przewiduje się podjęcie następujących działań:

prowadzenie systematycznych kontroli mas i nacisków osi pojazdów ciężarowych w wyznaczonych punktach, wyposażonych w wagi stacjonarne lub przystosowanych do pomiarów wagami przenośnymi zgodnie z przepisami p.r.d.,
wykonywanie przez WITD w ramach RPK 5% kontroli drogowych wymiarów, masy i nacisków na osie pojazdów poniżej 3,5 t (718 kontroli),
wykonywanie przez WITD w ramach RPK 6% kontroli drogowych wymiarów, masy i nacisków na osie pojazdów powyżej 3,5 t (861 kontroli), przy czym po spełnieniu wymogu 30% skuteczności kontroli pojazdów naruszających przepisy odnoszące się do pojazdów powyżej 3,5 t, liczba kontroli w tym zakresie dla każdego WITD może zostać zmniejszona o 15% pierwotnego planu, natomiast przy zachowaniu 20% skuteczności kontroli pojazdów naruszających przepisy odnoszące się do pojazdów powyżej 3,5 t – liczba kontroli w tym zakresie może zostać zmniejszona o 10%,
planowanie, organizowanie i realizowanie przez WITD kontroli dotyczących mas pojazdów lub zespołów pojazdów w taki sposób, aby obejmowały one w każdym roku kalendarzowym co najmniej 5% ogólnej liczby kontroli w zakresie przewozu drogowego,
prowadzenie kontroli masy i nacisków osi z wykorzystaniem wag przenośnych do ważenia pojazdów w ruchu, zakupionych wraz z 74 pojazdami w ramach projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego”,
kontrolę szczegółową stanu technicznego pojazdów, wpływającą na stan infrastruktury drogowej z użyciem mobilnych jednostek diagnostycznych, zakupionych w ramach realizacji projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego”,
szczegółową kontrolę w zakresie wymogu posiadania przez przewoźników zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz przestrzegania warunków w nich określonych,
prowadzenie postępowań i nakładanie sankcji na inne podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, jeżeli podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszeń,
współpracę z zarządami dróg w celu przebudowy istniejących punktów, a także projektowania i budowy nowych bezpiecznych miejsc parkingowych przeznaczonych do postoju pojazdów realizujących przewozy drogowe oraz umożliwiających przeprowadzanie uprawnionym organom kontroli drogowych pojazdów ciężarowych i autobusów,
zapewnienie użytkowania w możliwie największym stopniu budowanych punktów kontrolnych wyposażonych w preselekcyjne wagi umożliwiające typowanie pojazdów, powstające w ramach wspólnego systemu kontroli parametrów pojazdów, który jest efektem współpracy pomiędzy Inspekcją Transportu Drogowego a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad,

III. Działania w pozostałych obszarach.

1. W zakresie prowadzonych kontroli na drogach:

prowadzenie przez inspektorów WITD Lublin kontroli na drogach, w wyznaczonych punktach kontroli, z uwzględnieniem zadań określonych w Ramowym Planie Kontroli Inspekcji Transportu Drogowego na 2026 r. tj. 14357 kontroli (przy maksymalnie 2154 kontrolach w trybie uproszczonym);
realizację w ramach RPK minimum 8% kontroli drogowych dotyczących drogowego przewozu towarów niebezpiecznych (1149 kontroli);
prowadzenie działań kontrolnych w zakresie kontroli stanu technicznego pojazdów (6821 kontroli), w tym kontroli emisji spalin pojazdów (144 kontrole) zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. poz. 2141 z późn. zm.);
szczegółową kontrolę krajowego przewozu odpadów i międzynarodowego przewozu odpadów ze szczególnym uwzględnieniem głównych szlaków drogowych oraz dróg w obrębie granic wewnątrzwspólnotowych, w związku ze zniesieniem kontroli granicznych na granicach między państwami należącymi do strefy Schengen, przy czym ogólna liczba kontroli odpadów powinna stanowić minimum 3% ogólnej liczny skontrolowanych pojazdów w ramach RPK (431 kontroli);
prowadzenie we współpracy z KAS kontroli akcyjnych w zakresie rodzaju używanego paliwa w pojazdach samochodowych, z wykorzystaniem należącego do KAS specjalistycznego sprzętu, z uwagi na brak wyposażenia (WITD) w specjalistyczny sprzęt (chromatografy gazowe), niezbędny do prowadzenia takich kontroli oraz brak aktualnie środków na ich zakup;
wykonywanie kontroli dynamicznych – polegających na zatrzymywaniu pojazdów w ruchu i kierowaniu na miejsce prowadzenia kontroli, co ma zapobiegać omijaniu stałych miejsc kontroli Inspekcji, przez kierowców i przewoźników najczęściej naruszających przepisy;
prowadzenie przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego wspólnych akcji kontrolnych wraz z uprawnionymi przedstawicielami innych organów kontrolnych, w szczególności działań z Policją mających na celu poprawę bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym;
kontrolę warunków transportu drogowego żywych zwierząt, w ilości minimum 1,3% ogólnej liczby kontrolowanych pojazdów (187 kontroli);
kontrolę warunków przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych w ilości minimum 3% ogólnej liczby kontrolowanych pojazdów (431 kontroli);
typowanie przedsiębiorstw najczęściej naruszających przepisy celem przeprowadzenia szczegółowych kontroli;
kontrole przewozu żywych zwierząt, które mają na celu zwalczanie ognisk afrykańskiego pomoru świń (ASF);
podejmowanie działań kontrolnych zmierzających do ujawniania oraz sankcjonowania rażących naruszeń związanych z przekraczaniem dopuszczalnych norm masy całkowitej pojazdów o dmc do 3,5 tony;
kontrolę wprowadzanych do obrotu ciśnieniowych urządzeń transportowych;
kontrolę przestrzegania okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów po drogach;
podejmowanie działań we współpracy z Państwowym Gospodarstwem Leśnym „Lasy Państwowe” w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach publicznych w związku z przewozami drogowymi drewna.

2. W zakresie prowadzonych kontroli w przedsiębiorstwach:

prowadzenie kontroli przedsiębiorców zgodnie z Ramowym Planem Kontroli (175 kontroli lub 104951 dni czasu pracy kierowców) z uwzględnieniem podziału w zależności od rodzaju wykonywanych przewozów drogowych w kategoriach: krajowe przewozy drogowe osób, krajowe przewozy drogowe rzeczy, międzynarodowe przewozy drogowe osób i międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy;
kontrolę przedsiębiorców w zakresie przestrzegania przez nich regulacji dotyczących dostępu do rynku, w szczególności dotyczących realizacji wymogu posiadania bazy transportowej wymaganych kompetencji zawodowych oraz odpowiedniej zdolności finansowej;
typowanie na podstawie funkcjonującego systemu oceny ryzyka przedsiębiorstw podlegających wzmożonym kontrolom w siedzibie;
prowadzenie w ramach zaplanowanych kontroli w siedzibach podmiotów wykonujących przewozy drogowe kontroli przepisów w zakresie przestrzegania czasu pracy przez przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe oraz osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujące przewozy drogowe na jego rzecz;
prowadzenie kontroli przedsiębiorstw zajmujących się przewozem drogowym towarów niebezpiecznych pod względem wypełniania przez przedsiębiorcę obowiązku wyznaczania doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych oraz innych obowiązków wynikających z przepisów krajowych i międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych;
kierowanie w przypadkach stwierdzenia przesłanek określonych przepisami wniosków dotyczących wszczęcia postępowania w zakresie utraty dobrej reputacji.

3. W zakresie wykorzystania wyników kontroli przeprowadzonych na drogach i w przedsiębiorstwach:

formułowanie wniosków pokontrolnych, o wszczęcie postępowań:

karnych, karno-skarbowych,
w sprawach o wykroczenia,
przez organy Państwowej Inspekcji Pracy,
przewidzianych w umowach międzynarodowych w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych.

prowadzenie ewidencji stwierdzonych naruszeń oraz jej wykorzystywanie do planowania akcji kontrolnych oraz wyznaczania kierunków działań na obszarze województwa;
wykorzystywanie informacji zawartych w systemie CEN oraz informacji uzyskanych w związku ze swoją działalnością do planowania kontroli oraz poprawy skuteczności pracy Inspekcji;
podejmowanie przez inspektorów transportu drogowego cyklicznych prób przeprowadzenia kontroli w stosunku do przedsiębiorców niepoddających się lub uniemożliwiających przeprowadzenie kontroli w siedzibach podmiotów wykonujących przewozy drogowe;
wykorzystywanie przez Inspektorat informacji zawartych w raportach o zdarzeniach zaistniałych podczas przewozu towarów niebezpiecznych do planowania oraz poprawy skuteczności działań Inspekcji.

4. W zakresie innych kompetencji przypisanych ITD:

prowadzenie w ramach kompetencji przyznanych Wojewódzkim Inspektorom Transportu Drogowego w ustawie z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1466) postępowań administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w przypadku ujawnienia przez funkcjonariusza Policji naruszeń przewidzianych w u.t.d., popełnionych przez krajowego przewoźnika drogowego;
prowadzenie doraźnych i planowanych kontroli w organach wydających licencje i zezwolenia w krajowym transporcie drogowym oraz zaświadczenia do wykonywania krajowego niezarobkowego przewozu drogowego w ramach nadzoru określonego w art. 86 ust. 2 u.t.d., na podstawie zatwierdzonego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego planu kontroli;
prowadzenie przez Inspektorat kontroli wprowadzanych do obrotu ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz materiałów pirotechnicznych zgodnie z opracowywanymi planami kontroli oraz wymiana informacji z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jako organem monitorującym funkcjonowanie systemu kontroli wyrobów;
kontynuowanie działań na rzecz projektu „Wzmocnienie potencjału Inspekcji Transportu Drogowego” II”.

5. W zakresie współdziałania z innymi organami kontrolnymi oraz środowiskiem transportowym:

współpraca na podstawie zawartych porozumień m.in. z Policją, Państwową Inspekcją Pracy, Krajową Administracją Skarbową, Strażą Graniczną, Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Inspekcją Weterynaryjną, Transportowym Dozorem Technicznym, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Inspekcją Ochrony Środowiska, Najwyższą Izbą Kontroli;
wzajemne przekazywanie informacji dotyczących bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw gospodarczych (w tym nielegalnego wwozu paliwa) dokonywanych w zakresie transportu drogowego lub w związku z tym transportem, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Inspekcji;
udział, współpraca i koordynacja wzajemnych akcji kontrolnych z innymi organami kontrolnymi na terenie kraju i w obszarach przygranicznych, w tym wykonywanych w godzinach nocnych oraz w weekendy i dni świąteczne, dotyczących między innymi zwalczania przestępstw gospodarczych (w tym nielegalnego wwozu paliwa i innych towarów wrażliwych), spełniania wymagań dotyczących zezwoleń określonych w umowach międzynarodowych, tematycznych kontroli w zakresie przewozu osób i rzeczy, zgodnie z właściwością i kompetencją ww. organów;
kontynuowanie współpracy w ramach powołanej Społecznej Rady Konsultacyjnej przy Lubelski Wojewódzkim Inspektorze Transportu Drogowego z przedstawicielami stowarzyszeń przewoźników drogowych o charakterze lokalnym;
współpraca między ITD oraz Państwową Inspekcją Pracy w zakresie przekazywania informacji związanych z delegowaniem kierowców w transporcie drogowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku ujawnienia podczas kontroli naruszeń;
współpraca z właściwymi organami innych państw członkowskich dotycząca delegowania kierowców w transporcie drogowym, w tym w zakresie występowania za pośrednictwem systemu IMI z wnioskiem o egzekucję kary pieniężnej do właściwego organu państwa członkowskiego siedziby przewoźnika drogowego delegującego kierowcę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

6. Podejmowanie działań informacyjno – edukacyjnych kształtujących wizerunek Inspekcji Transportu Drogowego jako specjalistycznej jednostki kontrolnej.

Działania informacyjne realizowane przez WITD Lublin, których celem jest informowanie opinii publicznej o działalności kontrolnej Inspekcji, a także podejmowanych inicjatywach, w tym edukacyjno-informacyjnych oraz promowanie zasad i przepisów obowiązujących nie tylko w transporcie ciężkim, realizowane są z wykorzystaniem m.in. serwisu internetowego WITD Lublin (https://www.witd.lublin.pl) oraz mediów lokalnych tj. radia, telewizji i prasy.

W ramach powyższego, należy wyszczególnić:

Kontynuowanie działań informacyjnych promujących zaangażowanie WITD w zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży, dojeżdżającym komunikacją zbiorową do placówek oświatowych oraz bezpieczeństwa w trakcie autokarowych wyjazdów wakacyjnych i zimowych w ramach projektów: „Bezpieczny Autokar” i „Bezpieczna droga do szkoły”;
Rozwijanie działalności WITD w internecie stanowiącym jeden z głównych kanałów komunikacji z odbiorcami poprzez opracowywanie i dystrybucję materiałów informacyjnych o tematyce poświęconej zagadnieniom bezpieczeństwa ruchu drogowego;
Kontynuacja oraz rozwijanie współpracy z mass mediami w zakresie popularyzacji bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekazywania zasad prawidłowego zachowania się na drodze, propagowania nowych inicjatyw BRD;
Inicjowanie współpracy z instytucjami, służbami, stowarzyszeniami oraz organizacjami pozarządowymi w ramach realizacji projektów społecznych, w tym w akcjach społecznych i kampaniach informacyjnych oraz udział w targach, eventach, spotkaniach branżowych, których celem jest promowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i dobrych praktyk oraz kształtowanie świadomości użytkowników dróg;
Współpraca ze szkołami wyższymi z terenu Lubelszczyzny w zakresie realizacji wspólnych projektów badawczo-analitycznych dotyczących transportu drogowego i bezpieczeństwa ruchu, organizacji praktyk i staży dla studentów oraz prowadzenia działań edukacyjnych i szkoleniowych dla społeczności akademickiej.

IV. Podsumowanie.

Podstawą do opracowania kierunków działań tut. Inspektoratu są kierunki działań wytyczone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, doświadczenie i wyniki dotychczas prowadzonych działań kontrolnych w ramach posiadanych uprawnień. Informacje dotyczące określonych wartości liczbowych i procentowych, w zakresie minimalnych liczb wykonanych przez WITD w Lublinie kontroli, zostały określone w Ramowym Planie Kontroli Inspekcji Transportu Drogowego w roku 2026 zaakceptowanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zatwierdzonym przez Ministra Infrastruktury.